Raadsman bij het verhoor

Raadsman bij het verhoor: mijn ervaringen

Ik heb inmiddels een aantal verdachtenverhoren afgenomen waar een raadsman bij aanwezig was, waarover ik graag met jullie mijn ervaringen wil delen. Allereerst moest ik erg wennen aan een extra persoon in de verhoorruimte. Waar je eerder als verhoorkoppel tegenover de verdachte zat, een soort ‘twee tegen één-situatie’, is het nu een ‘twee tegen twee-situatie’ geworden. Ondanks dat de raadsman in principe geen actieve rol heeft in het verhoor voelde ik me het begin toch minder sterk met de raadsman aanwezig in de verhoorruimte. Dit wende echter snel, gezien de passieve rol van de advocaat, waardoor zijn/haar aanwezigheid minder opviel en ik mijn aandacht steeds beter kon richten op de verdachte.

Raadsman interrumpeert verhoor continu

Het aannemen van een passieve rol nemen echter niet alle raadslieden heel serieus. Zo heb ik een keer een verhoor afgenomen waarin een raadsman het verhoor continu interrumpeerde. Volgens de regels is dit niet toegestaan, maar toch zocht deze raadsman telkens de grens op. Het betrof een verhoor waarin de verdachte zich ontzettend zenuwachtig gedroeg. Hij zat maar te schuiven op zijn stoel en zweette behoorlijk. Voorafgaand aan het verhoor had de verdachte onderhoud gehad met zijn raadsman, waarbij hem werd geadviseerd zich te beroepen op zijn zwijgrecht. Toen wij het verhoor begonnen merkten wij al snel dat de verdachte eigenlijk heel veel te vertellen had en dat hij er moeite mee had om niets te zeggen, tot ergernis van zijn raadsman. Elke keer als hij iets wilde vertellen kapte de raadsman hem af en wees hem erop dat hij zich moest beroepen op zijn zwijgrecht. Hierop waarschuwde mijn collega de raadsman en wees hem op de regels die gelden tijdens het verhoor. Een raadsman mag namelijk alleen ingrijpen als er bijvoorbeeld ongeoorloofde druk wordt uitgeoefend op de verdachte of als hij een time-out wil aanvragen. Ik denk dat als de raadsman niet aanwezig was geweest, de verdachte uiteindelijk uit de school was geklapt…

Raadsman afbeelding

Sinds 1 maart 2016: verdachte heeft recht op raadsman bij verhoor

Met betrekking tot het verdachtenverhoor is er op 1 maart 2016 een belangrijke wet in werking getreden, namelijk dat een verdachte het recht heeft op een raadsman bij het verhoor. Dit geldt voor alle strafbare feiten en alle aangehouden verdachten. Verdachten kunnen afstand doen van het recht op verhoorbijstand voor zover dit vrijwillig en ondubbelzinnig gebeurt en kunnen daar altijd weer op terugkomen. Dit betekent dat wanneer bijvoorbeeld een verhoorkoppel een verdachte gaat horen er voorafgaand aan het verhoor gewezen moet worden op het recht van verhoorbijstand. Wordt dit niet gedaan door de verhoorders, dan leidt dit tot vormverzuim.

Voordelen van raadsman bij het verhoor

Natuurlijk biedt bijstand van een raadsman tijdens het verhoor ook voordelen. Het zorgt voor transparantie tijdens het verhoor dat zowel in het voordeel is van de verdachte, als voor het verhoorkoppel. De raadsman kan bijvoorbeeld in de gaten houden of er geen ongeoorloofde druk wordt uitgeoefend op de verdachte door het verhorende koppel of dat er geen suggestieve vragen worden gesteld. Aan de andere kant kan de verdachte achteraf (bijvoorbeeld tijdens de rechtszaak) niet klagen over dat er tijdens het verhoor ongeoorloofde druk is gebruikt. Daarnaast kunnen raadslieden nu niet meer tijdens de rechtszaak aanvoeren dat het verhoor uitgesloten moet worden van het bewijs om welke reden dan ook, want dan hadden ze tijdens het verhoor al in moeten grijpen. Samenvattend kan ik zeggen dat het voor mij wennen was om te verhoren met een raadsman in de verhoorruimte, maar dat ik het wel goed vind dat deze wet is aangenomen gezien de voordelen die het zowel de verdachte als het verhoorkoppel kan bieden.

Auteur: Karin Bauwhuis

Volgende maand weer een nieuw waargebeurd verhaal van een politieagent(e) uit het werkveld. Wilt u onze blog blijven volgen? Meld u dan aan op Facebook, twitter of voor de nieuwsbrief. Meer over dit onderwerp vindt u in de Kennisbank Stapel en de Koning.